Saturday, September 23, 2017

«Անասնաֆերմա» Գոյում

«Անասնաֆերման» բեմադրված տեսել եմ մի անգամ. Երևանում, երևի 2004-06-երին, բրիտանացի դերասանի մոնոներկայացմամբ: Կես ժամ ա քչփորում եմ, փորձում եմ թվային հիշողությունից ինչ-որ բան պեղել էս ներկայացման մասին, որը կազմակերպել էր Բրիտանական խորհուրդը, բայց անօգուտ: 

Շատ ափսոս: Արտակարգ ներկայացում էր. վայրկյանների ընթացքում ականատես էիր լինում տաղանդավոր այլակերպման՝ Սնոուբոլից Նապոլեոն, Մոլլիից Քլոֆեր, Սքուիլըրից Բոքսըր.... Չթարգմանեմ էլի անունները: Ու անհուսությունից մոլորված դուրս գալիս դահլիճից: 

«Գոյի» բեմադրությունը բազմադերասան էր:

Image may contain: text

Ընդհանուր տրամադրությունը հենց սկզբից օրուելական չէր: Դա ինչպե՞ս ես զգում: 

Friday, September 22, 2017

Աթենասի քաղաքը

Իմ տարեկիցները կհիշեն էս գիրքը՝ Ն.Կուն «Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները»: Մեր հրատարակությունը սևուսպիտակ, հաստ շապիկով էր, մեջը՝ աստվածների ու հերոսների «սխրագործությունները»: Չգիտեմ ինչու, հերոսների մասին չէի սիրում կարդալ, բայց աստվածների ծնունդն ու կյանքը մի տաս անգամ իրար հետևից կարդում ու չէի հոգնում: 

Ինձ շատ էր դուր գալիս Աթենասը:-) Ինձ թվում ա, էն փաստը, որ ինքը պապայիս ամենասիրելի աստվածն էր էդ բոլորի մեջ, քիչ դեր չուներ սեփական նախասիրությունս  բարձրաձայնելու հարցում:-)


Բայց միշտ թաքուն նախանձում էի Աֆրոդիտեին:-)))) 10-12 տարեկան էի: Ինչո՞ւ պիտի նախանձեի էս սիրուն աստվածուհուն, մանավանդ, որ իմ սիրածն էլ վատիկը չէր, ու հլա վրադիր էլ, շատ խելոքն էր: Հիմա դժվարանում եմ ասել, թե ինչու, չնայած եթե Ֆրեյդին հետևեմ, հեչ էլ չեմ դժվարանա:-)) Բայց հիմիկվա ասածս կոպեկի արժեք չի ունենա, որովհետև վաղուց 10-12 չեմ, ու վաղուց գոյություն չունի մեր պուճուրիկ պատշգամբի նեղլիկ թախտից, դրա շուրջ շնչող հինգհարկանի նախկին հանրակացարանը բնակեցնող մարդկային կյանքների կծիկից, ավտոտնակային կտուրներից բնականորեն առաջացած բակային խաղերը հյուրընկալող խաղահրապարակից ձուլված իմ աշխարհը: 


Tuesday, September 19, 2017

40-րոպեանոց անխռով անակնկալներ

Առնվազն 40-րոպեանոց: Դրանք շառ առաձգական են՝ 20-80-րոպեանոց: Հոտավետ ու արևաշատ, մարդաշատ ու խեղդուցիչ: 17 թաղամասից՝ Օպերա: 

Լինում են օրեր, երբ 40-րոպեանոց տուն-գործ «մայրուղին» գրքերով ու Whole Lotta Love-ով կարճելու հավեսս գլուխն առնում, փախչում ա ու հետ բերելու մասին խոսք էլ չի կարող լինել: Մի քանի անգամ անօգուտ փորձելուց հետո հանձնվել եմ, չեմ էլ փորձում: Միանգամից անցնում եմ ձախ կողմի մայթերին, քանի որ աստիգմատիզմի պատճառով աջ թեքվելուց հոգնում եմ: Հա, ես ինձ էդպես եմ համոզել:-)

Բայց քանի որ իմ աչքերն առանց կարդալու կյանքից հոգնում են, սկսում են կարդալ էն, ինչ կա գրքերից դուրս, օրինակ՝ պաստառները՝

«Իսկ դու ի՞նչ ես արել Արցախի համար»

Տո քեզ ինչ, ի՞նչ եմ արել... Ու ինչո՞ւ պետք ա ինչ-որ բան անեմ... Ի՞նչ իրավունքով ես ինձ հարցնում ինչ եմ արել, երբ երեխեքը սահման են պահում... Կատաղում եմ մի ուրիշ տեսակ... 

«Տարվա հայուհի»
Անպայման շիկահեր ու հարթեցված մազերով ու կեղծ կուսաթաղանթին հարիր ամոթխածության ժպիտներով կանայք են: Ու էլ ոչ մի բան... Ո՞վքեր են էս հայուհիները, ինչո՞ւ են իրենց տափուկ դենքերով փչացնում իմ քաղաքի հորիզոնն ու ծառերը: Գոնե մի բառ ասեք, տեսնեմ ինչու եք իրենց էնքան վերև կպցրել, որ ես ուզենամ իրենց նմանվել: Չէ հա, դա ինչ կարևոր ա: Կարևորը, որ կա Համազգային վստահության խորհուրդ, որը որոշում ա, որ այ էս մարդիկ իմ փողերով պետք ա անցնեն «կարմիր դարոժկով», իսկ եթե ես ուզում եմ իմանալ ովքեր են անցում, ինքն ինձ ասում ա «գնա գործիդ, գործ չունես, չեմ հասկանո՞ւմ». ինչ վատ գուգլ թռանսլեյթ ա որ:-) 


Այո, ես չար եմ ու նախանձ:-) Լավ ա, դեռ Սեռժին սիրելը պարտադիր չի.........

Tuesday, March 7, 2017

Օր 2. The Lunchbox vs Paterson

Իրականում The Lunchbox-ի ու Paterson-ի միջև կապ չկա: Անգամ արտադրման տարեթիվն ա տարբեր:-): Բայց ես կապում եմ, որովհետև երկուսն էլ սովորական մարդկանց սովորական առօրյայի մասին են, որոնց հիմքում մոդայիկ դարձած էքզիստենցիալ հարցեր են. կյանքի նպատակ, բան:-)

Առաջինն ինձ համար անհայտ ռեժիսորից ա, երկրորդը՝ հայտնի Ջարմուշից, որի Broken Flowers շատ եմ սիրում, ավելի ճիշտ շատ սիրեցի, երբ առաջին անգամ նայեցի. հիմա չգիտեմ, կսիրեմ, թե կսիրեմ անցյալի հուշը:-)

Բայց ինչո՞ւ եմ համեմատում, որովհետև պատմության լուծումներն առաջինում շատ դուրս եկան, երկրորդում՝ ոչ, իսկ քանի որ երկուսն էլ պուճուր մարդկանց պուճուր պատմություններ են, մի տեսակ ակամա ստացվեց համեմատությունը: Կամ էլ ոչ այնքան, որովետև մի օրվա տարբերությամբ նայեցի:-)

Monday, March 6, 2017

Օր 1

Ասում են, պետք ա ամեն օր գրել: Երևի ճիշտ են ասում:-) Առաջ էդպես էլ անում էի:-) Երևի գարունից ա, որ Կիլիկիան հիշեցի ու կարոտեցի էն ժամանակվա իրողություններն ու դրանց մեջ՝ ինձ։-) 

Շարժայում վերջացրեցի The Island of Doctor Moreau-ն: Վախենալու գիրք էր... Ուելսը շատ չի խորացել գիտություն-բարոյականություն երկվության մեջ, բայց  Մոռոյի գիտական հետաքրքրասիրությունն անհանգստացնող ա: Ուելսը չի դատում, նույնիսկ մի տեսակ համակրանք ա զգացվում հանդեպ Մոռոն, բայց քանի որ «ինչու»-ի մասին չի խոսվում ու Ուելսն իր կողմից ոչ մի ուղղություն չի նախանշում, թե էդ հետաքրքրասիրությունը դեպի ուր ա տանում, հետաքրքրասիրությունը հանուն հետաքրքրասիրության սկսում ա վախեցնել: Էլի գալիս ենք անհասանելի ոսկե միջինին...

Ու ինձ թվում ա, Ուելսն էս վիպակը գրել ա, օրինակ, գնացքով ինչ-որ տեղ գնալիս, երբ ձանձրույթից սկսել ա նայել վագոնի մարդկանց:-)))))))

Sunday, February 19, 2017

Ամոջ

Պատշգամբի կարմիր տախտակներից կարմիրը թև էր առել, փախել-թաքնվել թախտի տակին: Իսկ որտեղից փախչել չէր հաջողվել, ձեռները վեր էր բարձրացրել՝ հանձնվելով անգույն, ծակող փշերին: Կարմիր, մաշված ու փշոտ, պլպլան ու անփուշ տախտակե հատակն ամեն առավոտ ճռճռոցով ասում էր. «Բարլուս»: Ինձ, Էդգարին, Գայուշին, Կարինկային ու Վիկային, Արթուրին ու Աննային, Արամին ու Արփինեին, հետո էլ Մոնիկին ու Էրիկին: Կարմիր տախտակների լուսաբացը մի կերպ հարթում էր մեր ճմլկոտած նոթերն ու ստիպում շարքով գետնին փռված սպիտակ թարմությունից գլորվել դեպի առավոտվա զով հովիկից կարապային փետրապար բռնած վարագույրը...

... երբ մեծ տան տարբեր պուճուր-մուճուր անկյուններից երեք, երբեմն չորս, ավելի հազվադեպ՝ վեց քույրերի խոհանոց ճանապարհվող ոտնաձայներից մեր քիմքերն սկսում են խուտուտ գալ պատշգամբի մեեեծ սեղանին հայտնվելիք խտացրած կաթի ծորացող պատկերից...

Հետո հայտնվում էր կարագը: Հետո ապակե բաժակներից ալքիմիական հրճվանք ու երկնային բուրումնավետություն սփռող կանաչ դաղձի թեյը, որ այրվող սպառնալիքներ են նետում ձեռքերին ու լեզվին ու կրքոտ սիրախաղ սկսում արևի շողերի հետ:

Կարմիր տախտակները ճռռում էին քույրերի մանկության շղարշով մեր մանկության տաքությունը դաղձի թեյի գոլորշու նման հօդս ցնդելուց պաշտպանելու ջանքերից: Մենք խտացրած կաթ էինք ուտում, մտածում գեղամեջ ճողոպրելու ժամվա մասին, «բասեինի» ջրի տաքության մասին, «կոլցեքից» կախվելու հերթականության մասին, որովհետև քույրերի ինքնամոռաց հիշողությունն իրենց Էնգելսի տան, բաբոյի կովերի, մուրաբայի անտակ բանկայի մասին մեղմորեն փարվում էր մեզ ու գունավոր անջրպետ ստեղծում իրար խաբող, իրար սպանող, իրար նախանձող, իրար արհամարհող, իրար ստորացնող, իրար տանջող աշխարհից:

Պատշգամբի կարմիր տախտակները ճռռում էին բաբոյի ու պապիկի կորստից... Բայց մենք էն ժամանակ էդ ճռռոցը չէինք լսում...

Friday, February 17, 2017

Ընտրական փախլավա կամ պերիֆերիաների ազատությունն ու շղթաները

Բախտի բերմամբ, թե պատահմամբ ես հայտնվել եմ որոշակի սոցիումնների պերիֆերիաներում, որտեղից կամոք կամ ակամա կարող եմ գլորվել դեպի միջուկ, չնայած երբեք չփորձելով հայտնվել հենց միջուկում, անգամ փորձելով հնարավորինս ոչ մի կերպ չհայտնվել միջուկում, կամ գլխկոնծի տալ դեպի մի ուրիշ սոցիում: Ընկերներս ու գործընկերներս, մարշրուտկաներն ու ինքնաթիռները, գյուղերն ու քաղաքները ինձ տեղավորում են մի սոցիալական իրողությունից մյուսը, մի խմբի միջուկոտ մոտիկությունից  դեպի դրա եզրերը կամ մի եզրից մյուսը:

Wednesday, January 11, 2017

Stairway to artificial intelligence

Հենց նոր իմ սիրելի երիտասարդ աղջիկներից մեկն անկեղծորեն խոստովանեց. «Ես սպասում եմ օրվան, երբ կստեղծվի տուն մաքրող կոմպյուտեր»: 

Ինչո՞ւ ենք մենք դարձել աշխատանք չսիրող... Ինչո՞ւ  մենք չենք տեսնում չաշխատելու, չշարժվելու վտանգները.... Ինչո՞ւ ենք շունչը փոխանցում իրին: Բնական հիմարություն, ասել խելոք մարդուն (My, colleagues, they study artificial intelligence; me, I study natural stupidity): 

Տուն մաքրելը նշանակում ա սիրել քո տունը: Նշանակում ա հոգ տանել տան մասին: Նշանակում ա տան մեջ շունչ ունենալ: 

Մանավանդ էսօր, երբ տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս ավելի զգացմունքային դարձնել խնամքը, ոչ թե պարտադիր, դարձնել այն արժանավայել, ոչ թե տաժանակիր: Էսօր տուն մաքրելը նշանակում ա հինը քո իսկ իրերից, որոնք դու ես սիրելի դարձրել տուն բերելով, հանել ու տեղ տալ նորին: Եթե էս կապն էլ խզվեց, ի՞նչն ա տունը տուն դարձնելու: 

Ոչինչ, որովհետև անկեղծորեն, քանի՞ ժամ ենք տանը լինում... Ստացվում ա խնամելու ժամանակն ա դառնում սիրելու ժամանակ... Ու մենք էդ ժամանակն էլ չենք ուզում տրամադրել... 

Մեկ-մեկ մտածում եմ, թե հիմար-հիմար բաներ եմ մտածում, հատկապես առօրյա, անկապ բաների շուրջ, բայց ախր էդ առօրյան էսպես աննկատ մեզ տանում ա իրային իրականություն, իսկ մարդկությունն ընդհանուր առմամբ սիրուն բաներ ունի:-)