Tuesday, March 7, 2017

Օր 2. The Lunchbox vs Paterson

Իրականում The Lunchbox-ի ու Paterson-ի միջև կապ չկա: Անգամ արտադրման տարեթիվն ա տարբեր:-): Բայց ես կապում եմ, որովհետև երկուսն էլ սովորական մարդկանց սովորական առօրյայի մասին են, որոնց հիմքում մոդայիկ դարձած էքզիստենցիալ հարցեր են. կյանքի նպատակ, բան:-)

Առաջինն ինձ համար անհայտ ռեժիսորից ա, երկրորդը՝ հայտնի Ջարմուշից, որի Broken Flowers շատ եմ սիրում, ավելի ճիշտ շատ սիրեցի, երբ առաջին անգամ նայեցի. հիմա չգիտեմ, կսիրեմ, թե կսիրեմ անցյալի հուշը:-)

Բայց ինչո՞ւ եմ համեմատում, որովհետև պատմության լուծումներն առաջինում շատ դուրս եկան, երկրորդում՝ ոչ, իսկ քանի որ երկուսն էլ պուճուր մարդկանց պուճուր պատմություններ են, մի տեսակ ակամա ստացվեց համեմատությունը: Կամ էլ ոչ այնքան, որովետև մի օրվա տարբերությամբ նայեցի:-)

Monday, March 6, 2017

Օր 1

Ասում են, պետք ա ամեն օր գրել: Երևի ճիշտ են ասում:-) Առաջ էդպես էլ անում էի:-) Երևի գարունից ա, որ Կիլիկիան հիշեցի ու կարոտեցի էն ժամանակվա իրողություններն ու դրանց մեջ՝ ինձ։-) 

Շարժայում վերջացրեցի The Island of Doctor Moreau-ն: Վախենալու գիրք էր... Ուելսը շատ չի խորացել գիտություն-բարոյականություն երկվության մեջ, բայց  Մոռոյի գիտական հետաքրքրասիրությունն անհանգստացնող ա: Ուելսը չի դատում, նույնիսկ մի տեսակ համակրանք ա զգացվում հանդեպ Մոռոն, բայց քանի որ «ինչու»-ի մասին չի խոսվում ու Ուելսն իր կողմից ոչ մի ուղղություն չի նախանշում, թե էդ հետաքրքրասիրությունը դեպի ուր ա տանում, հետաքրքրասիրությունը հանուն հետաքրքրասիրության սկսում ա վախեցնել: Էլի գալիս ենք անհասանելի ոսկե միջինին...

Ու ինձ թվում ա, Ուելսն էս վիպակը գրել ա, օրինակ, գնացքով ինչ-որ տեղ գնալիս, երբ ձանձրույթից սկսել ա նայել վագոնի մարդկանց:-)))))))

Sunday, February 19, 2017

Ամոջ

Պատշգամբի կարմիր տախտակներից կարմիրը թև էր առել, փախել-թաքնվել թախտի տակին: Իսկ որտեղից փախչել չէր հաջողվել, ձեռները վեր էր բարձրացրել՝ հանձնվելով անգույն, ծակող փշերին: Կարմիր, մաշված ու փշոտ, պլպլան ու անփուշ տախտակե հատակն ամեն առավոտ ճռճռոցով ասում էր. «Բարլուս»: Ինձ, Էդգարին, Գայուշին, Կարինկային ու Վիկային, Արթուրին ու Աննային, Արամին ու Արփինեին, հետո էլ Մոնիկին ու Էրիկին: Կարմիր տախտակների լուսաբացը մի կերպ հարթում էր մեր ճմլկոտած նոթերն ու ստիպում շարքով գետնին փռված սպիտակ թարմությունից գլորվել դեպի առավոտվա զով հովիկից կարապային փետրապար բռնած վարագույրը...

... երբ մեծ տան տարբեր պուճուր-մուճուր անկյուններից երեք, երբեմն չորս, ավելի հազվադեպ՝ վեց քույրերի խոհանոց ճանապարհվող ոտնաձայներից մեր քիմքերն սկսում են խուտուտ գալ պատշգամբի մեեեծ սեղանին հայտնվելիք խտացրած կաթի ծորացող պատկերից...

Հետո հայտնվում էր կարագը: Հետո ապակե բաժակներից ալքիմիական հրճվանք ու երկնային բուրումնավետություն սփռող կանաչ դաղձի թեյը, որ այրվող սպառնալիքներ են նետում ձեռքերին ու լեզվին ու կրքոտ սիրախաղ սկսում արևի շողերի հետ:

Կարմիր տախտակները ճռռում էին քույրերի մանկության շղարշով մեր մանկության տաքությունը դաղձի թեյի գոլորշու նման հօդս ցնդելուց պաշտպանելու ջանքերից: Մենք խտացրած կաթ էինք ուտում, մտածում գեղամեջ ճողոպրելու ժամվա մասին, «բասեինի» ջրի տաքության մասին, «կոլցեքից» կախվելու հերթականության մասին, որովհետև քույրերի ինքնամոռաց հիշողությունն իրենց Էնգելսի տան, բաբոյի կովերի, մուրաբայի անտակ բանկայի մասին մեղմորեն փարվում էր մեզ ու գունավոր անջրպետ ստեղծում իրար խաբող, իրար սպանող, իրար նախանձող, իրար արհամարհող, իրար ստորացնող, իրար տանջող աշխարհից:

Պատշգամբի կարմիր տախտակները ճռռում էին բաբոյի ու պապիկի կորստից... Բայց մենք էն ժամանակ էդ ճռռոցը չէինք լսում...

Friday, February 17, 2017

Ընտրական փախլավա կամ պերիֆերիաների ազատությունն ու շղթաները

Բախտի բերմամբ, թե պատահմամբ ես հայտնվել եմ որոշակի սոցիումնների պերիֆերիաներում, որտեղից կամոք կամ ակամա կարող եմ գլորվել դեպի միջուկ, չնայած երբեք չփորձելով հայտնվել հենց միջուկում, անգամ փորձելով հնարավորինս ոչ մի կերպ չհայտնվել միջուկում, կամ գլխկոնծի տալ դեպի մի ուրիշ սոցիում: Ընկերներս ու գործընկերներս, մարշրուտկաներն ու ինքնաթիռները, գյուղերն ու քաղաքները ինձ տեղավորում են մի սոցիալական իրողությունից մյուսը, մի խմբի միջուկոտ մոտիկությունից  դեպի դրա եզրերը կամ մի եզրից մյուսը:

Wednesday, January 11, 2017

Stairway to artificial intelligence

Հենց նոր իմ սիրելի երիտասարդ աղջիկներից մեկն անկեղծորեն խոստովանեց. «Ես սպասում եմ օրվան, երբ կստեղծվի տուն մաքրող կոմպյուտեր»: 

Ինչո՞ւ ենք մենք դարձել աշխատանք չսիրող... Ինչո՞ւ  մենք չենք տեսնում չաշխատելու, չշարժվելու վտանգները.... Ինչո՞ւ ենք շունչը փոխանցում իրին: Բնական հիմարություն, ասել խելոք մարդուն (My, colleagues, they study artificial intelligence; me, I study natural stupidity): 

Տուն մաքրելը նշանակում ա սիրել քո տունը: Նշանակում ա հոգ տանել տան մասին: Նշանակում ա տան մեջ շունչ ունենալ: 

Մանավանդ էսօր, երբ տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս ավելի զգացմունքային դարձնել խնամքը, ոչ թե պարտադիր, դարձնել այն արժանավայել, ոչ թե տաժանակիր: Էսօր տուն մաքրելը նշանակում ա հինը քո իսկ իրերից, որոնք դու ես սիրելի դարձրել տուն բերելով, հանել ու տեղ տալ նորին: Եթե էս կապն էլ խզվեց, ի՞նչն ա տունը տուն դարձնելու: 

Ոչինչ, որովհետև անկեղծորեն, քանի՞ ժամ ենք տանը լինում... Ստացվում ա խնամելու ժամանակն ա դառնում սիրելու ժամանակ... Ու մենք էդ ժամանակն էլ չենք ուզում տրամադրել... 

Մեկ-մեկ մտածում եմ, թե հիմար-հիմար բաներ եմ մտածում, հատկապես առօրյա, անկապ բաների շուրջ, բայց ախր էդ առօրյան էսպես աննկատ մեզ տանում ա իրային իրականություն, իսկ մարդկությունն ընդհանուր առմամբ սիրուն բաներ ունի:-) 

Wednesday, December 21, 2016

Արևմուտք

«Կարոտե՞լ էիր Լոնդոնը», հարցնում էին երկու շաբաթ առաջ, երբ հետ եկա: Իմ «չէ»-ն կարծես անակնկալ էր: Բայց կարոտում են, երբ բացական ներկա ա, երբ «չկա»-ն ցավեցնում ա, երբ անցյալը քո ներկան ա: Լոնդոնը փակված էջ ա, որն ինձ սարքել ա էնպիսին, ինչպիսին եմ հիմա: Լոնդոնն իմ մեջ կարծրացրել ա արևմուտքը, որի գոյությունը միայն կռահում էի, երբ ինձ հուզում էր Սպիտակ առաջնորդը ու ոչ Պապ թագավորը...

Հաճախ եմ փորձում հասկանալ ինչու, ու միակ պատասխանը, որ մինչև հիմա գտել եմ  մի տեսակ ինտելեկտուալ, հավասարակշռված, աշխատանք պահանջող ազնվականությունն ա՝ արևմուքում մարդու իդեալը մտածողն ա ազնիվն ա: Թեկուզ հերոսն էսօր հարգված կատեգորիա չի, բայց ինձ դուր ա գալիս: Չնայած միայն ընթացքը. հերոսացումից հետո սովորաբար դադարում են դուրս գալ:-))))))))))


Wednesday, November 23, 2016

Ծլնգիկ

Էս մի քանի օրն աչքովս նոր տերմին ընկավ: Սոցիոլոգիայի նորագույն գոհարներից՝ 
Precarity is a precarious existence, lacking in predictability, job security, material or psychological welfare.

Բայց ինչի՞ հիշեցի: Որովհետև հենց նոր զանգ ստացա: Անծանոթ համար էր։ Լարվեցի: Ու հետո հասկացա, թե ինչքան են էս նոր հեռախոսները մեր հաղորդակցությունը կառավարում: Առաջ էս պռիքերիթին հենց հաղորդակցության մեջ էր, իսկ աշխատանքը կանխատեսելի էր, ֆիզիկական ու հոգեկան բարեկեցությունը ևս: 

Տեսնես դրանի՞ց ա, որ հաղորդակցությունն ավելի ... քաղաքակիրթ էր ու անկեղծ: Չգիտեմ, ճիշտ բառ ընտրեցի, թե չէ, բայց տարիներ առաջ «լարով հեռախոսի» աղմուկից հետո հնչող ձայնը թեև անակնկալ էր, այն կարող էր լինել սպասված, հաճելի, տհաճ, այս զգացողությունների բոլոր հնարավոր ու անհնարին վարիացիաներով: Ու դու մի քանի վայրկյանում պետք է կարողանայիր կառավարել զգացմունքներդ ու արձագանքել: Հիմա լիքը ժամանակ ունես կառավարելու դրանք, որովհետև կարող ես ուղղակի չպատասխանել զանգին... Զանգողի անունը տեսնելով՝ սկզբնական կուսական զգացմունքը պարպվում ա անվան վրա ու պատասխանում ես՝ արդեն անկեղծության պատառիկներով ա երանգավորված: Ժամանակը կառավարելով՝ կառավարում ես անկեղծությունը, անակնկալը: