Tuesday, March 15, 2011

Edith Wharton: The House of Mirth

Պատմությունն է 20-րդ դարասկզբի բարձրաշխարհիկ Լիլի Բարթի... Տխուր պատմություն է, որ վեպի վերջում ամփոփվում է այսպես. "She was like some rare flower grown for exhibition, a flower from which every bud had been nipped except the crowning blossom of her beauty." 
Սարսափելի պատմություն է սնափառության ու պորտաբուծության մասին, այն մասին, թե ինչպես է այս վարակված հողում փչանում լավ սերմը: Երկար ժամանակ ոչ ոք քթիցս էսպես բռնած չէր ֆռռացրել, ինչպես Ուորթոնն իր գրքի վերջին երկու գլխում: Թե ինչպես է շարունակելու Լիլի Բարթն իր կյանքը, հայտնվելով իր ակնկալիքներից անհասանելիորեն հեռու,  ակնհայտորեն երեք լուծում ուներ՝ վերադարձնել դրանք ամեն գնով՝ վերագրավելով  նախկին բարձրաշխարհիկ խավը, լիովին փոխել իր կյանքի հունը՝ իր էության լուսավոր կետագծերը միացնելով իրար աշխատավոր, անկախ կնոջ կյանքով և մերժել կյանքն ընդհարնապես: Ուորթոնի մարդկային էության խորքերն ընկղմվելու ու  այդտեղ կատարված հայնագործություններն ընթերցողին վարպետորեն փոխանցելու տաղանդը ցնցող լուծում էր գտել. Լիլի Բարթն ինքնասպան է լինում ակամա...նրա ողջ կերպարն ու կյանքը ավելի համահունչ ավարտ չէին կարող ունենալ...

Tuesday, March 1, 2011

Սովխոզի ճամփեն

Ավտոբուսի կանգառից տուն ոտքերդ քեզ տեղ էին հասցնում մոտավորապես կես ժամում, ուղեղդ՝ կես վայրկյանում: Իսկ ամռան տապին նույնիսկ վայրկյան էլ չէր տևում. ոտքդ ավտոբուսից հանեցիր, թեթևակի հարմարացրիր արևից կամքը կորցրած ստորաքարշ ասֆալտին, աչքիդ առաջ անմիջապես հայտնվում է  վերևի հարկի ոսկեգույն բազմոցը, սեղանին դրված բուրումնավետ վարդերով լի ծաղկամանն ու բաց գիրքը: Բայց դեռ կես ժամ կա, դիբ կա, ամառվա կեսօրի ծորուն քնկոտությանը տրված հատուկենտ ճանճերի տժժոց կա, կիսաքանդ աղբյուրի ճանապարհին հալվող թրիքի՝ քո անուշադրությունից օգտվող ճպճպոց կա, անկուշտ հավերի մոլորված ու տապից դանդրած, բայց այդուհանդերձ հեզ ու անխոնջ կուտի փնտրտուք կա ու... արև կա: Շատ արև կա, կապույտի մեջ հալված, մեջքդ կծող արև կա, որ ատամները խրել է ուսերիդ, բայց ինքը չկա: 

Saturday, February 19, 2011

Համազգային թատրոն

Արդեն երրորդ ներկայացումն եմ նայում Համազգայինում: Շատ լավ գործ են անում, թատերախումբը դուրս շատ-շատ է գալիս: Մի տեսակ էնքան նվիրված են ու էնպիսի հավեսով են բեմում խաղում, որ ներում եմ մնացած ամեն ինչ, օրինակ, ջարդված աթոռս. չնայած դրան, լաաայն ժպիտով ու ներքուստ մաքրված դուրս եկա  նաև այս ներկայացումից: 

Friday, February 18, 2011

Մանուշակագույն ծաղիկ

Երբեմն զարմանում եմ, թե մեր մանկությունն ինչպես ա անջնջելի դաջվածքով խարանում մեր հետագա կյանքը...

Մերուժանն ու ես նույն մանկապարտեզում էինք, նույն խմբում: Բացի մեր մանկապարտեզային առօրյան, մեզ միավորում էր նաև երկու ընտանիքների մտերմությունը, որ ծիածանագույն էր ներկում մեր մանկական երեկոները մեկնումեկիս տանը կամ Թեժ լեռան ստորոտին: 

Երևի ամառային երեկո էր: Ես փորձում եմ մեկնվել ճահճոտ գծից անդին ու հասնել ուշքումիտքս  հափշտակած մանուշակագույն ծաղկին: Մերոնք չեն նկատում իմ համառ ու լուռ փորձերը: Մերուժանն առանց մի բառ ասելու անցնում է ճահճոտ սահմանը, հանգիստ քաղում ծաղիկն ու մեկնում ինձ: Ինքը՝ ցեխոտ, պատրաստ հանդիմանությունների ու... հպարտ իր ասպետությամբ, որ փորձում է թաքցնել՝ անողոքաբար մարելով պայծառ աչքերից դեպի շուրթերը սպրդող ժպիտը: 

Իմ թավշե հիշողություններից ամենահաճախակին ինձ հյուրընկալվողը:-)

Wednesday, February 16, 2011

Անկապ

«Բայց ինչ անտաշն ենք... բռի, գեղցի, անկապ, ռաբիզ»: Չէ, ավելի հաճախ ոչ թե առաջին դեմք, հոգնակի, այլ հավաքական «մեր ժողովուրդը»՝ ասես էս երկու բառով թե՛ ընդունում ես քոնը լինելու փաստը, թե՛ ուրանում: Հաճախ ես էլ եմ էդպես մտածել, երբեմն դեռ մտածում եմ, երբ զայրանում եմ:-)

Բայց մի գաղտնիք ասե՞մ: Մենակ մենք չենք էդպիսին: Ուրիշների «ժողովուրդն» էլ ա էդպիսին, ուղղակի նա մեզ համար decaffinated other ա, ինչպես հուշում ա Ժիժեկը: Օրինակ՝ լոնդոնյան ավտոբուսով փորձիր Քենզինգթոնի փոխարեն գնալ Գրին Ուդս ու աչք ու ականջ դարձիր. բռի, անտաշ, ռաբիզ... Բայց դա քեզ ուղղակի տհաճություն ա պատճառում, դու դրանից չես ամաչում... Իսկ մերը՝ գլխին տվող «ուրիշ» ա, որի «հոտից» գլուխդ էնպես ա պտտվում, որ ասում ես. «Աստված հեռու պահի նմանից»: Էդ սեփական ուրիշի վանողականությունը թերևս  զարգացման մղող ամենաուժեղ խթանն ա:-)

Ու հետո, շարժունության ու տեխնոլոգիաների շնորհիվ մենք, որպես միջին խավ, աստիճանաբար ասես ապազգային ենք դառնում ու նույնականանում, որովհետև մեր կենցաղը փոխվում է, իսկ մենք հակված ենք դա կառուցել մեր արժեքներով:  Չափազանցնում եմ, իհարկե, բայց տենդենց կա. մենք ճանապարհորդում ենք, ազատ ժամանակը հատուկ, մի կերպ պլոկած ժամանակ ա, ոչ թե ամեն երեկո, շաբաթ-կիրակի, որ բարեկամների տուն գնաս, ասեք-խոսեք, ուրախանաք: Դա պիտի հատուկ պլանավորել՝ համերգ, թատրոն, կարդալ, մարզվել, պարել, բլոգ: Բարեկամա-ընկերական երկաաաար քննարկումներն ու բամբասանքն այլևս քմծիծաղ ու անհամբերություն են առաջացնում մեզ մոտ... Մարքսն էր, թե՞ Էնգելսը, որ խոսեց գործիքի հեղափոխական նշանակության մասին: Սուտ չէին ասում մարդիկ:-) Հիմա դրանք ասես նոր դասակարգ են ձևավորում, որ սահմանից անդին ա ու տեխնոլոգիահեն:

Tuesday, February 8, 2011

Մերի Մ. Կանդալյան-Ասլանյան: Ալհամբրա. Հիշողության ստվերներ

Արդեն 2:00-ին պարզ էր, որ քնել չի ստացվելու: Իզուր ինչո՞ւ տանջվել, կարելի է կարդալ, չէ՞: Ժամանակակից ստեղծագործությունների հանդեպ կանխակալ կարծիք ունեմ: Այս մասին իմանալով՝ նախապես փորձեցի ուղեղս դատարկել որևէ ակնկալիքից: Մինչև ընթերցելը. «Եթե Կալիֆորնիայում բնակվող երևանցի հայ կինը վեպ է գրել «Ալհամբրա» վերնագրով, ուրեմն լիքը հանրամատչելի տեղեկություններ կլինեն Գրանադայի մասին, զբոսաշրջիկ կնոջ պատահական հանդիպում՝ 'a dark tall stranger'- ի հետ, հանրամատչելի ինտելեկտուալ-ինֆորմացիոն երկխոսություններ գեղեցկության ու ֆլամենկոյի մասին»: Էսքանը էն կանխակալության մասին, որով ուղեղս աղտոտվել էր գրքի կազմին նայելիս: 

Monday, January 31, 2011

:-)

Երբեմն ազատությունը պատրանք չի: Երբեմն... երբ մարդ գեղեցիկ է... 


Always speak to your violin otherwise he will get angry.
 Sergey Khachatryan