Hola!

© Jorge Diaz

Bilbao may strike you with her beauty if you're opt for being struck:-) She welcomes you with a weird platinum-coated spider/bird/ship-like building you eventually find out to be the world renowned Guggenheim. For a homesick Armenian like me, it's going back home:-) Mountains all over that offer you safety and aspiration to the unknown heights and loud and hearty people that wrap you in this sheer coat of warmth you come to appreciate even more after its restrained manifestations in a ever-rushing metropolis.

We missed our bus stop from the airport to the town and ended up in the middle of nowhere which we later came to know to be no more no less than the heart of the town. So, we started roaming about the streets in search of this evasive Abba Parque Hotel. The Americans were leading the way, since they always prove to be the most proficient map readers:-) Somehow, though, we lost our way and stumbled onto a street with no direction to follow. Rain and drizzles are integral to the Bilbao weather, and having been stupid enough to forget my umbrella in London, I was getting uncomfortably wet, just enough for me to venture into a supposedly fruitless inquiry on directions with a cab driver (we have been warned that most people don't speak English in Bilbao). My simple question on 'Could you please tell me how to get to Abba Parque?' evoked an elaborate explanation in Spanish which left me smiling stupidly at the man's face. Guess it was my stupidity that filled this man's heart with sympathy and he cut his speech short, brought forward the fingers of his right hand and said, 'OK. Unos, dos, tres, hecho'. Exactly, walk three blocks from here and turn right. How could I have not understood his Spanish before:-)???

People are great in Bilbao! The same story any time we asked for directions. But I need to find someone who's Basque and speaks English, because I need to discover this country and I can't do it on my own even if I'm smart enough to learn survival Spanish by September.

Casco Viejo...You remember every single story you've read about toreadors, lovely dames in black veils, jealous dons, enamoured youth singing serenades and plump duennas pretending to ignore them for the sake of the lovely dames... You are the ghost in this medieval town, not them...

***

Well, had to do this one in English, since left my laptop at home. The rest of the account will probably follow in Armenian, have to run.

Le Temps retrouvé/Rauol Ruiz/1999

"She’s aged. Or am I dreaming?"

"You’re dreaming. She’s ravishing."

''Heartbreak can kill, but leaves no trace.''

"Use your youth to learn two things. First, refrain from displaying emotions that are best left unspoken. Second, don’t rush into answering questions before you’ve understood them."

''The day the sculptor Salvini died, he was given as all mortals are, the time to review every place and moment of his life. The sculptor refused. "My life has been a series of extraordinary adventures. To revisit them would only make me sadder. I'd rather use my remaining time to review my last work, Divine Nemesis, otherwise known as The Triumph of Death." So, it was...
Soon after the Angel of Death returned to announce the end of his time of grace. "What a paradox" exclaimed Salvini. "You gave me enough time to revisit my whole life, which lasted sixty three years. The same length of time was too short to review an object I made in three months."
"In this work is all of your life and the life of all men" the Angel replied. "To review it would take an eternity."

Astounding movie...

Ինչպես մի օր հիվանդացա

Կիրակին որոշեց մեզ ուրախացնել միանգամայն կարծրատիպային լոնդոնյան եղանակով՝ անձրև, քամի, ոսկրացունց գորշություն: Իսկ ի՞նչը կարող է հաղթել գորշությանը, եթե ոչ գույնը: Իսկ երբ բնությունը նեղացկոտ փոքրիկի նման որոշել է անկանխատեսելի ինտերվալներով ամբողջ օրը թնկթնկալ, որտե՞ղ կարելի է համարժեք գեղեցկության գույներ գտնել: Իհարկե պատկերասրահում: Եվ մենք Պիկադիլիից անխոնջ հաղթարշավ ծավալեցինք դեպի Ազգային պատկերասրահ: Հաղթանակի դափնիներին կերազեր անգամ Կեսարը. խոստովանեք, որ Միքելանջելոյի անավարտ կտավը ոչնչով չի զիջում Կեսարի բուրումնավետ «լավրովի լիստին» :-) Իսկապես, շատ հետաքրքիր էր «Հյուղարկավորում» կոչվող կտավը, միանգամայն տարբեր մարմնի սահմռկեցուցիչ ճշգրտությամբ ու դրանից գեղեցիկի ամբողջովին նոր պատկերացում առաջարկող կտավներից: Հիշեցնում էր Պիկասոյի վարդագույն շրջանը, ճիշտ եմ ասում, հատկապես աջ անկյունի ծնկաչոք կինը:

Երևի գույների շքեղությունն ու պայծառությունն էր պատճառը, որ երկար ժամանակ չէի հեռանում Վերոնեզեի կտավներից: Չէ, մեկ այլ պատճառ էլ կար իհարկե:-) Չորս կտավներ անվանել էր «Սիրո ալեգորիաներ» ու նկարել դավաճանությունը, հավատարմությունը, արհամարհանքն ու հարգանքը: Երանի, երբեևիցե կարողանայի նման վարպետությամբ, թեկուզ այլ արտահայտչամիջոցներով, «զգեստավորել» աննյութականը:-) Այդ կտավների կանայք էին շատ հետաքրքիր. Ռուբենսի կանանց ֆոտոշոփով մշակված տարբերակներ:-)

Վերոնեզեի մեկ այլ կտավ էլ շատ հետաքրքրեց, բայց արդեն ոչ թե գույներով, այլ բովանդակությամբ: Երբեք չէի լսել այդ առասպելը. Զևսը որոշում է մանուկ Հերակլեսին անմահություն պարգևել և բերում է Հերայի մոտ, որպեսզի վերջինիս անմահական կաթից համտեսելով՝ իր որդին ևս միանա օլիմպիական կաստային: Բայց Զևսն իհարկե, որպես անհավատարիմ ամուսին, դա չէր կարող հաջողացնել առանց ևս մեկ խաբեության և փոքրիկ Հերկուլեսին Հերայի մոտ է տանում, երբ վերջինս անմոռաց ու անմնացորդ տրվել էր Մորփեոսին: Բայց, բայց... կանայք յոթերորդով են, չէ՞, զգում դավաճանությունը:-) Հենց այն պահին, երբ մի ակնթարթ էր մնացել Հերկուլեսի անմահությունից, Հերան բացում է աչքերն ու... երկու ստինքներից կաթը թափվում է ներքև ու վերև: Այսպիսով, երկնքում հայտնվում է Հարդագողի ճանապարհը, իսկ երկրի վրա ծաղկում են շուշանները: Վերոնեզեի կտավը հիշեցնում էր երեխաների համար հեքիաթների գրքերի նկարազարդում, սակայն առասպելն ինքնին շատ լավն էր:-)

Ես չեմ սիրում երկար ժամեր անցկացնել պատկերասրահում: Որովհետև ես սիրում եմ կրել տպավորություններ իմ ներսում. եթե ինչ-որ բան ցնցեց, վերջ, դուրս եմ գալիս:-) Այս անգամ Ռաֆայելի փոքրիկ մի կտավ էր՝ «Մադոննան մեխակներով»: Կատարելություն լինում է... Բայց պետք չի փորձել դրան հասնել, եթե հանճարեղ չես, կավարտես հոգեբուժարանում:-) Եթե կտավի առջև գույներն ու ձևերը փոխակերպվում են հույզերի ու իմաստների և կրկին վերադառնում նույն ու միաժամանակ տարբեր գույների ու ձևերի, ուրեմն այն կատարյալ է:

Գույների այս հիանալի աշխարհից անձրևի շիթերի ու Pret-ի հոտավետ սենդվիչների ուղեկցությամբ հասանք Ուեսթմինսթերի տաճար, որտեղ ամեն կիրակի ուղիղ 5:45 երգեհոնային երաժշտության համերգ է...

***
Ան ջան, մի օր փոքրերիդ ու Անդոյի հետ անպայման կգնանք...

Fall/Winter 2008 in London

Լոնդոնյան փողոցը բազմազան է: Համալսարանական թաղամասերը ներկայացնում են խայտաբղետության ողջ գունապնակը, քանի որ այստեղ խելառ երիտասարդությունից բացի իմաստուն գիտնականներ ու դասախոսներ կան, խոսնակներ հազարումի ոլորտներից՝ խենթ նկարչից մինչև նպատակասլաց գործարար: Փողոցային նորաձևությունը հիշեցնում է 80-ականների վերջն ու 90-ականների սկիզբը: Բացե՛ք զգեստապահարանի խորքերում թաքցրած ձեր մայրիկի կամ ավագ քրոջ զգեստների կապուկն ու կարող եք պատկերացնել լոնդոնյան փողոցային նորաձևությունը՝ նեղ տաբատներ, երկար ու չղջիկաձև թևերով վերնաշապիկներ ու սվիտերներ, սրունքների վրա հավաքվող կրկնակոշիկներ: Նորաձևության գիտակները հիմա ինձ գիլեոտին կհանեն նման անգրագետ նկարագրության համար, բայց համապատասխան տերմինալիոգիայից միանգամայն անտեղյակ եմ:-)

Սակայն լոնդոնյան փողոցը ստանդարտներ այնքան էլ չի սիրում, և այս ընդհանուր նկարագրի մեջ հանդիպում են դասական անգլիական ջենտլմեններ՝ վերնաշապիկի վրայից փակ վզով սվիտերներով, ինչպես նաև դասական անգլիական լեդիներ՝ մարգարտաշարերով և ուղիղ կիսաշրջազգեստներով: Մի մետր էլ չանցած, իհարկե բախվում ես Մերլին Մենսոնի հետևորդներին՝ սև երկար վերարկուներով, առնվազն տաս սանտիմետր պլատֆորմներով սև, լաքե կոշիկներով, իսկ ֆրանտերը (անհավատալի է, բայց սրանց մեջ էլ այդպիսիք կան) մինչև ծնկները հասնող կրկնակոշիկներով, սև մազերով և արծաթի անհավատալի քանակությամբ շղթաներով ու զարդեղենով: Նորագույն շիկը այս խմբի մեջ՝ ոտքերը սև, նեղ ժապավենով իրարից միացնելն է: Դատելով հանգստյան օրերին լոնդոնցիների սիրած ժամանցի բնույթից, նորաձևության մեջ այս նորամուծությունը միանգամայն տեղին հավելում է. ամեն հինգշաբթի, ուրբաթ և շաբաթ (համապատասխանաբար հրթիռային արագությամբ աճող ակտիվությամբ) երեկոյան գարեջրի ահռելի քանակության արդյունքում հավասակշռությունը կորցրած լոնդոնցու համար էական է ունեցած-չունեցած երկու ոտքը իրար կողքի պահել, առնվազն մետրո հասնելու համար:-)

Շատերի համար սևի գերակշռությունը նշանակում է Ասիա: Ուրեմն, կարելի է պնդել, որ 2008թ. Լոնդոնը միացել է Ասիային:-) Նորաձևությունն այստեղ կերտում են փայլուն ամսագրերն ու խանութները: Հետաքրքրական է, բայց այստեղ դեռ չեմ տեսել ուոլմարթային համարժեքություն: Լոնդոնը ոճ է սիրում: Այստեղ թե՛ կանայք, թե՛ տղամարդիկ անհավակնոտ բնականությամբ են կրում դասական հագուստը: Ոճն այստեղ նախընտրում են հարմարավետությանը, թեև հիմնականում հաջողվում է դրանք համատեղել: Ամերիկացուն Լոնդոնում գիտե՞ք ինչպես կարելի է ճանաչել: Առաջին, իր տոպրակային հագուստով և երկրորդ, զգեստների համադրման անթերի ներդաշնակությամբ:-) Լոնդոնցիները համահունչ դասականություն ապահովում են առանց ջիգի:

Patchwork

Աշխարհի տարբեր ծայրերից համակուրսեցիներ ունեմ: Իսկը՝ գնչուական կիսաշրջազգեստ, որի մի քանի գունավոր լաթերը պատահաբար կարողացել են ներդաշնակ համադրություն ստեղծել, մյուսներին էլ ուղղակի բախտ է վիճակվել լրացնել այդ ներդաշնակությունը մինչև կիրառական ամբողջություն:-)

Նահոմ` բարալիկ, քչախոս, ալարկոտ-ծորուն, վառ, բարի, սպիտակ ժպիտով եթովպիացի (սեռը՝ արական:-)): Խելացի է, բայց չի սիրում խելքի փետուրները թափ տալ խմբի առջև: Նուրբ հումոր ունի, որին հասնելու համար պետք է ականջներդ սրես, որովհետև շատ ցածր է խոսում:

Ձիեփ՝ ավելի բարալիկ, փոքրիկ-մոքրիկ, նրբիկ վիետնամուհի: Մեր մեջ ամենաերիտասարդն է և կարծես դրանից ամաչելով՝ գրեթե չի խոսում «մեծ-մեծ» թեմաներից, ինչպես ասենք հանրակրթության զարգացման հիմնապատճառների արդի տեսությունները, թեև Վիետնամի իր նկարագրական դիտարկումները բոլորովին չեն զիջում ԱՄՆ-ի վերաբերյալ Դավիդայի կողմից արված գոռգոռուն դատողություններին:

****
Ձիեփ: I could tell you something, if you promise not to beat me up.
Նահոմ: Beat you up? Why on earth would I do it?
Ձիեփ: OK, then I’ll tell you what we were talking about the other day. We were comparing the skins of different people in our group and I said that the only similarity between you and the black people is that you’re all… black. Sorry, I was just practicing Mill’s method of difference.

****
Ջաո-ջաո՝ կտրուկ, փոքր-ինչ տափակ դիմագծերով, բարձրախոս, ուղղամիտ ֆիլիպինուհի, ով կարող է ակնդետ նայել յուրաքանչյուրին, ով տվյալ պահին հետաքրքրել է իրեն: Սիրում է հանկարծակի գրկել իրեն դուր եկած մարդկանց և դա կարող է անել՝ արհամարհելով այսուայն կողմ շտապող մարդկանց կատաղի հոսքը:

Ֆադել՝ ամենափոքրիկն ու «ամենառազմատենչը» ողջ խմբում: Այս թուխ պաղեստինցին, ով մինչև Կրթության ինստիտուտը գրականություն է ուսումնասիրել, գրականության մեջ հարգում է, իհարկե, սոցռեալիզմը: Համոզված եմ, «Ամբոխները խելագարվածը» պոեզիայի լավագույն նմուշ կհամարվեր Ֆադելի կողմից: Իմ առաջին և վերջին փորձը խոսել գրականության մասին ավարտվեց վրդովված նկարագրությամբ այն բանի, թե ինչպես են իսրաելցի զինվորականները տեղահան անում դեռևս հռոմեացիների կողմից տնկված հազարամյա ձիթենիները և վերատնկում իրենց ընդամենը երկամյա պահակակետերի շրջակայքում, որոնք շրջապատում են հարթավայրերում ձևավորված հնագույն պաղեստինյան գյուղերը:

****
Ջաո-ջաո: So, you’re from Israel, right?
Ֆադել: No, I’m from Palestine. (Հատկապես արևմտյան քաղաքակրթությունում այս հաղորդակցության տրամաբանական շարունակությունը պետք է ներողությունների բազմազան արտահայտչամիջոցների երկար շարան լիներ: Սակայն մենք գործ ունենք ինքնաբուխ, էներգիայի կատաղի պաշարների տեր Ջաո-ջաոի հետ:)
Ջաո-ջաո: Come on! There’s no country like that on the map! You’re from Israel.

****
Այա՝ բարձրահասակ, սլացիկ, արևելյան անշտապողականությամբ առաջ ընթացող ճապոնուհի, ում հաջողվում է իր անբռնազբոս ժպիտով համախմբել նույնիսկ անհամախմբելին. օրինակ՝ տայվանցի Թոնգ-յուին անփութորեն ստիպել ինձ հրավիրել Լոնդոնի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգին:-))))): Հրաշալի ծիծաղ ունի Այան, միաժամանակ զրնգուն ու լուռ:
Էֆրեն՝ գիրացող, կանացի, ժպիտի մեջ հալվող դիմագծերով ֆիլիպինցի, ով ամեն ինչ անում է անաղմուկ ու հաջող:

Հադի՝ փոքր-ինչ ցածրահասակ, ազնվական պարսկական դիմագծերով բարեհամբույր այս երիտասարդը պնդում է, որ անցյալը որոշակիորեն պետք է ապրել ներկայում, սակայն նույն այդ ներկայում պետք է ջնջել այն՝ ապագա ունենալու համար, որովհետև անցյալը կարող է ճահճի նման ներքաշել քեզ իր հզոր, սակայն մութ, անապագա ջրերն, ու դու զրկվես քո իսկ ապագայից: Ահա թե ինչու է միշտ ոչնչացնում իր օրագրերը:

****
Հադի: Ahmadinejad is the same as Bush: religious, radical, egotistic…

Բացառությամբ Այայի և Ֆադելի, մյուսները «Էրազմուս Մունդուս» ծրագրի ուսանողներ են: Անգլիացիների հետ շփումը սահմանափակվում է դասերով, որովհետև իրենք հիմնականում համատեղում են աշխատանքն ու ուսումը և ժամանակ չունեն աշխարհն իմ նման տնտղելու:-)

IoE: լղոզված, ընդհանրական դիմանկար

Մի քիչ էլ բրիտանական այս համալսարանի անցուդարձից:

Կառավարումը դեռևս հիմնված է ավանդական թղթաբանության վրա, թեև ջանքեր (իհարկե լուրջ) արվում են էլեկտրոնային կառավարման ուղղությամբ: Սակայն ինչքանով որ ես եմ առնչվել, առայժմ օգտագործվում են միայն դրա տվյալների հավաքագրման և պահպանման գործառույթները: Դեռ 2000թ. ԱՄՆ-ի սովորական համալսարաններից մեկը վաղուց բոլոր վարչարարական գործառույթներն իրականացնում էր էլեկտրոնային կառավարման միջոցով...

Օրինակ. համալսարանում կա այսպես կոչված «Ուսանողների աջակցության կենտրոն»: Կենտրոնի ծառայությունից օգտվելու համար անպայման մի լավ գիրք պետք է վերցնես հետդ: Միշտ հերթ է, մեծ:-) Իսկ հերթերը գոյանում նաև այն պատճառով, որ մոտենում ես ու հարցնում.

- Ներեցեք, մեկ շաբաթ առաջ տեղեկանք էի խնդրել: (Ընդ որում, հատուկ փաստաթուղթ ես լրացնում, օնլայն դիմել չես կարող):
- Մեկ րոպե (կանգնում է, գնում սենյակի անկյունում դրված սեղանի մոտ, նայում բազմաթիվ ծրարներն ու վերադառնում): Ներեցեք, այստեղ չկա, ես փորձեմ պարզել իմ կոլեգաներից (Հեռանում է դեպի հաջորդ երկաաաար սենյակը, խոսում առաջին կոլեգայի հետ, հետո մոտենում երկրորդի սեղանին, հետո անհետանում ու վերադառնում): Ներեցեք, իմ կոլեգան, ով ստորագրելու էր տեղեկանքը, հանդիպման է, մի քանի ժամից նորից եկեք, լա՞վ:
- Լավ, իհարկե («Տեսնես կոլեգաների հետ ներքին կապով հնարավոր չի պարզել, կա՞ տեղեկանքը, թե՞ ոչ: Չկա՞ արդյոք online tracking system, ում ինչ փաստաթուղթ են տվել, երբ, երբ է վերջնաժամկետը»...)

Լավ, իսկ բուն կրթական գործընթացն այսպիսին է: Մագիստրատուրայի ծրագրերը կազմված են մի քանի դասընթացներից, որոնցից յուրաքանչյուր քառորդի ընթացքում պետք է ընտրել երկուսը միայն, ի տարբերություն մեր 5-6-ի: Դասընթացը կազմված է մոտավորապես 12 դասերից (շաբաթական մեկ հանդիպում), որոնցից յուրաքանչյուրն անդրադառնում է տվյալ ակադեմիական թեմայի ենթաթեմաներից ու հիմնախնդիրներից մեկին: Դասընթացն ունի համակարգող, ով պատասխանատու է դասընթացի կառուցվածքի, բովանդակության և մատուցման համար, իսկ առանձին դասերի վարման համար հրավիրվում են տվյալ թեմայով հետազոտություններ իրականացնող դասախոսները: Արդյունքում, յուրաքանչյուր դասընթացի ընթացքում կարող ես հանդիպել 3-8 տարբեր դասախոսների: Ընդհանրապես բրիտանական համալսարանների հիմնական գործառույթներից մեկը, բացի բարձրագույն կրթության ապահովումը, հետազոտությունների իրականացումն է, և յուրաքանչյուր դասախոսի որակավորում և հեղինակություն պայմանավորված է իր հեղինակած հետազոտությունների թվով: Միայն անցյալ տարի IoE-ին 15 միլիոն փաունդ արժողությամբ հետազոտություններ է իրականացրել...

Ինչևէ, շարունակենք: Բացի դասախոսներից, դասընթացի «անձնակազմը» բաղկացած է tutor-ներից, որոնք դասի ընթացքում այլ դասախոսների հետ միասին մասնակցում են խմբային աշխատանքներին, իսկ քառորդի վերջում օգնում առանձին ուսանողների՝ կատարելու առաջադրանքը, որը հանդիսանալու է քառորդի ամփոփման և ուսանողի առաջադիմության գնահատման հիմնական գործիքը:

Դասավանդման մեթոդաբանության առումով առաջնային է դասախոսությունը: Դասի տևողությունը երեք ժամ է, որից առաջինուկեսը դասախոսը դասական լեկցիա է կարդում: Նույնիսկ նրանք, ովքեր ՏՀՏ-ով փորձում են դասախոսության բազմազանությունն ապահովել, դա անում են մի տեսակ ստիպված. ասես, ինչ-որ մեկն իրենց ասել է, որ դա պարտադիր է if you want to look cool ու իրենք էլ կիրառում են:-) Ինձ չափազանց զարմացրեց այն հանգամանքը, որ դասախոսների մի մասը կարդում է PPT slide-ները: Ընդ որում PPT կիրառելու առաջին կանոնը, որ ես սովորել եմ և անընդհատ համառորեն կաթացնում էին ականջիս ԱՄՆ-ում, սլայդների վրա ներկայացված տեքստի հակիրճությունն է, իսկ այստեղ հոդվածներից ամբողջական մեջբերումներ են ներկայացված 10 չափի տառատեսակով:-)

Հանրահայտ Blackboard-ը ընդամենը էլեկտրոնային տեքստերի գրադարանի դեր է կատարում: Սրանից ամենաշատն էի զարմացել, որովհետև ԱՄՆ-ում այս ծրագրի հնարավորությունների կիրառումը սպառիչ էր և հիանալի կերպով լրացնում էր լսարանային դասավանդումը: Բայց դեռևս վաղ է երեք դասընթացի հիման վրա ինչ-որ եզրահանգումներ անել: Թեև հենց երեկ կարդացածս հոդվածը, որը քննարկում էր բրիտանական համալսարանների ապագա խնդիրների ու մրցակցության թեման, նշում էր, որ բուհական դասախոսների կողմից ՏՀՏ կիրառումը կրթական գործընթացում դեռևս բարելավման կարիք է զգում:

Dido, Don’t believe in love, 2008

Հա, ո՞ւր հասանք: Դասերին:-) Դասի երկրորդ կեսին սովորաբար խմբային աշխատանք է կատարվում: Քննարկվում են տվյալ թեմային առնչվող հարցեր, կամ տվյալ հիմնախնդրի գործնական կիրառման օրինակները: Քանի որ օտարերկրյա ուսանողներն ապահովում են նման օրինակների բազմազանությունը, նման քննարկումները բավականին հետաքրքիր են: Օրինակ՝ իմանում ես, թե Եթովպիայում կամ Ֆիլիպիններում ինչպես, ինչու և երբ է զարգացել հանրակրթությունը (Եվրոպայի մասին, բնականաբար, իմանում ես դասախոսից:-)): Երբեմն, իհարկե, մեծ համբերություն է պահանջվում, հասկանալու տարատեսակ անգլերեններն ու դիմանալու մտքերի համակարգման փորձերին, բայց արդյունքն իսկապես արժի այդ ջանքին:-)
Յուրաքանչյուր դասին նախապատրաստվելու համար պետք է կարդալ առնվազն երեք հոդված կամ համապատասխան գրքից հատվածներ: Այստեղ անընդհատ խրախուսվում է ուսանողների համատեղ աշխատանքը, ամեն դասից առաջ հարցնում են, ձեր study group կազմե՞լ եք: Որը ենթադրում է ուսանողների փոքր խմբեր, որոնք դասերից առաջ կհավաքվեն ինչ-որ տեղ և ավելի անմիջական միջավայրում կքննարկեն տնային հանձնարարությունները: Մինչև հիմա քննարկան փոխարեն ստացվել է մեկ կամ երկուսի կողմից չկարդացողների համար տվյալ հոդվածների ամփոփում:-)

Նախանձելի գրադարան կա, իհարկե... Թե՛ ավանդական, թե՛ էլեկտրոնային: Եվ այդ ամենը կրթության վերաբերյալ: Հայաստանում կրթական որևէ հետազոտության զեկույց գտնելիս մի երեք ամիս հպարտորեն բոլորին հայտարարում էի, թե ինչ գանձ ունեմ մոտս, ինչ նորություն է (օրինակ, 2000թ. կատարված հետազոտությունը), հիմա ստիպված եմ նեղացնել կրթության մեջ հետաքրքրությունս, որպեսզի կարողանամ եղած գրականությունից արդյունավետորեն օգտվել:-) Դեռ չեմ հասցնում համալսարանում կազմակերպվող բազմաթիվ սեմինարներին մասնակցել, բայց աստիճանաբար դա էլ պետք է սովորել անել, որովհետև շատ հետաքրքիր միջոցառումներ կան: Մյուս անգամ էլ՝ դասախոսներից ու համակուրսեցիներից:-)

Magic FM- More Music, Less Talk

Սովորաբար այս բառերով է սկսվում օրս արևոտ Լոնդոնում: Հին քաղաք է: Քաղաք, որտեղ ամեն մի քար իր պատմությունն ունի, սովորաբար հզոր պետության պատմություն: Քայլում եմ դեպի համալսարան, ու ամեն շենք ի գիտություն անցորդի հայտնում է իր պատերին մարդկության համար կարևորագույն իմաստ կերտած homo sapiens-ի անունը. «Այստեղ ապրել է Չարլզ Դարվինը»...

Լոնդոնը նման է ծեր կնոջ, որի հիասքանչ դիմագծերը ժամանակին շատերին են ստիպել խոնարհվել նրա վսեմ գեղեցկության առջև, իսկ հիմա շատերին ստիպում են խոնարհվել այդ հիշողության առջև: Գովազդն այնպես է շպարել այս քաղաքը, որ ուզում ես գլուխդ առնել ու փախչել Բորնմութ, օրինակ: Ծովափնյա փոքրիկ մի քաղաք, որ դեռ կրում է անգլիացի ձկնորսների ոգին ալիքների փոթորկոտ շաչյունի ու կղզիների մառախլապատ ուրվագծերի բնանկարում: Սակայն Լոնդոնի հմայքն իր ներկա բազմազանության ու հին վսեմության խառնարանի գայթակղությունն է: Ինչպե՞ս չխոստովանել, որ Բուքինգհեմյան անցյալի վեհափառ ծավալայնությունից անցումը ինդոնեզիական երգի հոգեթով հնչյուններին զգլխիչ փորձառություն է, որին դիմադրելն անիմաստ է...

***
Անցյալ շաբաթ սկսվեց British Film Festival-ը: 150 ֆիլմ աշխարհի ամենակորած-մոլորած երկրներից անգամ: Բացառությամբ Հայաստանի... Մի քիչ պորտուգալական Uprise ֆիլմից, որից բան չհասկացա:-) Թերևս փորձարարական արվեստի երկրպագուները գնահատեին մատերիայի կինեմատոգրաֆիկ պատկերումը: Իրերի ֆիզիկական ընկալումը, որը հաճախ շաղախված է մեր զգացմունքային առաջնայնությամբ, այստեղ միանգամայն զերծ էր զգացմունքայնության պատմությունից, որի արդյունքում դու հայտնվում էիր սաղմի գրեթե բջջային պատկերների աշխարհում... Բռռռռռ.... Իմ նման սենտիմենտալների համար չի, հաստատ:-) Ռեժիսորի հետ հարցազրույցի ընթացքում վերջինս նշեց, որ ֆիլմում պատմությունն անհայտների բացահայտումն է, ոչ թե առկա պատկերների հաջորդականությամբ որոշակի պատմության կերտումը: Հետաքրքիր է, բայց նույնիսկ հայտնին այնքան անհայտներ ունի, որ դրանց արհեստականացման կարիք չկա: Երևի:-)

Էլ ինչ եմ «հայտնաբերել»: Լոնդոնի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը: Շատ լավն են, բայց առաջին համերգին ավելի շատ ուրախացել էի, որ մերոնք էլ հրաշալի նվագախումբ են:-) Հիմա հայտարարված են Չայկովսկու օրեր, բայց ես ավելի մեծ հաճույքով ծանոթանում եմ Ստրավինսկու հետ: Զարմանալի չի, որ 20-ում Ստրավինսկին ինձ ոչինչ չէր ասում:-)

Առաջին օրերին բավականին դժվար էր գլխիցս դուրս նետել ԱՄՆ-ի հետ անընդհատ ու ամեն ինչ համեմատելու ցանկությունը: Միանգամայն տարբեր երկրներ են, ու համեմատությունն անիմաստ է: Գոնե դրա միջոցով այս քաղաքի զարկերակին հասնելու առումով: Այստեղ պատմությունն է կերտել ներկան, ԱՄՆ-ում ներկան անընդհատ կերտում է ապագան: Այստեղ ամեն ինչ պատմության հին ու հարազատ հոտ ունի, ԱՄՆ-ում ամեն ինչից ներկայի հարմարավետությամբ է բուրում: Համեմատում եմ, նորից:-) Բայց ախր լեզուն էլ է շատ տարբեր. ՛Alight here for Hyde Park Station՛:

Լավ, անկապ ստացվեց, բայց կարևորը` ստիպեցի ինձ գրել: Հուսով եմ, շարունակելի:-)